تردد روزانه ۱۰۰۰ کامیون از مرز بازرگان؛ چه تغییراتی در راه است؟

به گزارش پایه یک، سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای برنامه افزایش ظرفیت عبور کامیون از پایانه مرزی بازرگان را در دستور کار قرار داده است. رضا اکبری، رئیس این سازمان، می‌گوید هدف این است که تردد روزانه از حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ دستگاه فعلی به ۱۰۰۰ کامیون برسد. برای رسیدن به این عدد، اصلاح فرایندهای گمرکی، هماهنگی بیشتر با ترکیه، نوبت‌دهی مکانیزه و توسعه زیرساخت‌های پایانه به‌طور هم‌زمان دنبال خواهد شد.

هدف‌گذاری برای افزایش تردد روزانه مرز بازرگان از ۲۵۰ تا ۳۰۰ کامیون به ۱۰۰۰ دستگاه، به اصلاح فرایندها، نوبت‌دهی مکانیزه و هماهنگی بیشتر میان ایران و ترکیه وابسته است.

چطور تردد مرز بازرگان به روزانه ۱۰۰۰ کامیون می‌رسد؟

افزایش ظرفیت فقط با بزرگ‌تر کردن محوطه مرزی ممکن نیست و بخش مهم کار به کاهش توقف کامیون در مراحل اداری و بازرسی مربوط می‌شود. برنامه سازمان راهداری برای بازرگان در سه بازه کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت تنظیم شده و وظایف دستگاه‌های حاضر در مرز نیز مشخص شده است.

هدف‌گذاری فعلی به معنای افزایش بیش از سه‌برابری ظرفیت روزانه در مقایسه با شرایط کنونی است. اگر مبنای ۳۰۰ کامیون در روز را در نظر بگیریم، رسیدن به ۱۰۰۰ دستگاه یعنی پایانه باید بتواند روزانه حدود ۷۰۰ کامیون بیشتر را بدون شکل‌گیری توقف‌های طولانی مدیریت کند.

چه تغییراتی باید در خود پایانه بازرگان انجام شود؟

بخش فوری برنامه بیشتر روی حذف توقف‌های غیرضروری متمرکز است. کاهش بازرسی‌های موازی، انتقال برخی فعالیت‌ها به پس‌کرانه، تقویت کنترل گمرکی و افزایش نیروی انسانی از اقداماتی هستند که برای کوتاه کردن زمان حضور کامیون در محوطه مرز مطرح شده‌اند.

براساس توضیحات رضا اکبری، فاصله پس‌کرانه تا ورودی گمرک در این محدوده حدود سه کیلومتر است. همچنین پایانه مرزی بازرگان حدود ۹۰ هکتار وسعت دارد. مدیریت چنین محوطه‌ای بدون کنترل دقیق ورود و خروج افراد و خودروها می‌تواند زمینه توقف‌های اضافی یا تخلف را ایجاد کند.

یکی دیگر از موضوعات مهم، انتقال بخشی از کارهایی است که الزاما نباید در نقطه صفر مرزی انجام شوند. اگر بررسی اسناد یا بخشی از کنترل‌ها در پس‌کرانه انجام شود، فضای عملیاتی پایانه برای کامیون‌هایی آزاد می‌ماند که واقعا آماده عبور هستند.

نوبت‌دهی مکانیزه چه کمکی به رانندگان می‌کند؟

هدف نوبت‌دهی مکانیزه این است که کامیون و کشنده فقط زمانی به سمت گمرک حرکت کند که نوبت عبور و مدارک لازم را داشته باشد. در چنین مدلی، تجمع زودهنگام خودروها در ورودی پایانه کاهش پیدا می‌کند و راننده تصویر روشن‌تری از زمان ورود خود خواهد داشت.

طبق اعلام رئیس سازمان راهداری، سامانه نوبت‌دهی در روزهای اخیر فعال شده و ورود کامیون‌ها براساس نوبت و اسناد حمل انجام می‌شود.

این موضوع برای رانندگان اهمیت مستقیم دارد. صف مرزی فقط زمان سفر را افزایش نمی‌دهد. کامیونی که ساعت‌ها یا روزها متوقف می‌ماند، عملا نمی‌تواند بار بعدی بگیرد. اتصال باسکول گمرک به سامانه جامع حمل‌ونقل نیز در همین مسیر قرار دارد.

طرح ۱۰۰۰ میلیارد تومانی پایانه بازرگان چه زمانی تمام می‌شود؟

بخش بلندمدت برنامه به اجرای طرح جامع پایانه مرزی بازرگان اختصاص دارد. براساس اطلاعات اعلام‌شده در گزارش، ارزش بخش تجاری این طرح حدود ۱۰۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است.

برنامه این است که عملیات اجرایی طرح آغاز شود و طی حدود ۱۸ ماه به بهره‌برداری برسد. این بخش از پروژه اهمیت زیادی دارد، زیرا افزایش پایدار تردد بدون توسعه فضای عملیاتی و تجهیزات پایانه محدودیت خواهد داشت.

برای همین، هدف ۱۰۰۰ کامیون در روز را باید ترکیبی از دو پروژه توسعه فیزیکی پایانه و اصلاح روش کار دستگاه‌هایی که در آن مستقر هستند.

رسیدن به هزار کامیون زمانی موفق است که زمان انتظار کم شود

افزایش تردد روزانه مرز بازرگان از ۲۵۰ تا ۳۰۰ دستگاه به ۱۰۰۰ کامیون هدف بزرگی است، اما برای راننده تعداد کامیون باری عبوری تنها معیار موفقیت نیست. مهم‌تر این است که هر کامیون چند ساعت برای ورود، بازرسی و خروج از مرز منتظر می‌ماند.

نوبت‌دهی مکانیزه، حذف کنترل‌های موازی، هماهنگی شیفت‌های ایران و ترکیه و انتقال بعضی فعالیت‌ها به پس‌کرانه می‌تواند پیش از تکمیل طرح عمرانی نیز بخشی از گره را باز کند.

بیشترین زمان انتظار شما معمولا در کدام مرحله است؛ نوبت ورود، گمرک، بازرسی یا عبور از سمت ترکیه؟ نظر خود را با ما در میان بگذارید.