سه سناریوی دولت برای بنزین؛ سهمیه به خودرو می‌رسد یا به افراد؟

به گزارش پایه یک، دولت سه طرح پیشنهادی برای نحوه توزیع و سهمیه‌بندی بنزین را بررسی می‌کند و طبق اعلام رئیس سازمان بهینه‌سازی، نتیجه نهایی این طرح‌ها طی ۱۰ یا ۱۵ روز آینده مشخص خواهد شد. در این پیشنهادها، موضوعاتی مانند سقف عرضه روزانه بنزین، سهمیه خودروها، اختصاص سهمیه به افراد، کارت سوخت، حمل‌ونقل عمومی، پیکاپ‌های گازسوز و توسعه ناوگان برقی مطرح شده است.

سه طرح بنزینی روی میز دولت چیست؟

رئیس سازمان بهینه‌سازی اظهار کرد: سه سناریوی اصلی دولت برای مدیریت مصرف و توزیع بنزین را تشریح کرده است. نکته مهم این است که هر سه طرح فعلا در مرحله بررسی قرار دارند و هنوز به تصویب نهایی نرسیده‌اند.

در طرح نخست، قیمت بنزین تغییری نمی‌کند. اما عرضه بنزین در جایگاه‌ها تنها تا سقف تولید روزانه ۱۲۱ میلیون لیتر انجام می‌شود. یعنی اگر این مقدار بنزین در طول روز مصرف شود، پس از پایان سهم تولید روزانه، نازل‌ها خاموش خواهند شد.

در طرح دوم، همان ۱۲۱ میلیون لیتر بنزین تولیدی روزانه میان خودروهای موجود تقسیم می‌شود. در این مدل، هر خودرو سهم مشخصی از بنزین خواهد داشت و اگر مالک خودرو بیش از سهمیه تعیین‌شده نیاز داشته باشد، باید بنزین موردنیاز خود را با نرخ آزاد خریداری کند.

طرح سوم متفاوت‌تر است. سهمیه بنزین به جای خودرو، به افراد اختصاص داده می‌شود. یعنی داشتن خودرو شرط دریافت سهمیه نیست و تقریبا ماهانه ۳۰ لیتر بنزین به هر فرد تعلق می‌گیرد.

سهمیه بنزین برای افراد چه تغییری ایجاد می‌کند؟

اختصاص سهمیه بنزین به افراد می‌تواند ساختار فعلی کارت سوخت را تغییر دهد. در مدل رایج، خودرو محور اصلی دریافت سهمیه است. اما در طرح سوم، فرد مبنای دریافت سهمیه می‌شود و حتی کسانی که خودرو ندارند نیز می‌توانند سهمیه بنزین دریافت کنند.

این مدل از نگاه عدالت توزیع سوخت، بحث‌برانگیز است. موافقان آن می‌گویند وقتی یارانه سوخت از منابع عمومی پرداخت می‌شود، نباید فقط مالکان خودرو از آن استفاده کنند. منتقدان نیز احتمال می‌دهند اجرای چنین طرحی باعث پیچیدگی در خریدوفروش سهمیه، کنترل بازار و نظارت بر انتقال سهمیه شود.

برای رانندگان و فعالان حمل‌ونقل، نکته مهم این است که هر نوع تغییر در سهمیه سوخت باید با کارکرد واقعی خودروها هماهنگ باشد. خودروی شخصی، تاکسی، پیکاپ، موتورسیکلت، خودروهای خدماتی و ناوگان عمومی مصرف یکسانی ندارند. اگر این تفاوت‌ها در طرح نهایی دیده نشود، بخشی از کاربران با فشار هزینه‌ای روبه‌رو خواهند شد.

برنامه جانبی دولت برای خودروهای گازسوز و ناوگان برقی

در کنار سه طرح بنزینی، برنامه‌هایی برای تغییر ترکیب ناوگان حمل‌ونقل نیز اعلام شده است. بر اساس توضیحات رئیس سازمان بهینه‌سازی، طی سه سال قرار است ۴۰۰ هزار موتورسیکلت برقی و ۱۳۰ هزار خودرو گاز سوز وارد چرخه حمل‌ونقل شوند. همچنین ۷۳۰۰ دستگاه اتوبوس نیز به ناوگان اضافه خواهد شد.

این بخش از خبر نشان می‌دهد دولت فقط به سهمیه‌بندی بنزین نگاه نمی‌کند و قصد دارد بخشی از مصرف سوخت را از مسیر تغییر ناوگان کنترل کند. موتورسیکلت‌های برقی می‌توانند مصرف بنزین در ترددهای شهری را کاهش دهند. پیکاپ‌های گازسوز نیز برای کاربری‌های سبک، خدماتی و حمل بار شهری می‌توانند بخشی از فشار مصرف بنزین را کم کنند.

تصمیم بنزینی؛ اثر مستقیم بر مردم و ناوگان

سه طرح پیشنهادی دولت برای بنزین هنوز نهایی نشده‌اند، اما هرکدام می‌توانند اثر متفاوتی بر رانندگان، مالکان خودرو، تاکسی‌ها، کاربران کارت سوخت و فعالان حمل‌ونقل داشته باشند. طرح نخست با سقف عرضه روزانه کار می‌کند، طرح دوم سهمیه را میان خودروها تقسیم می‌کند و طرح سوم سهمیه را به افراد می‌دهد.

به نظر شما سهمیه بنزین باید به خودرو تعلق بگیرد یا به افراد؟ شما کدام طرح را عادلانه‌تر و قابل‌اجراتر می‌دانید؟ نظر خود را با ما در میان بگذارید.