نوسازی ۱۱۰ هزار کامیون و اتوبوس به گره تسهیلات خورد

به گزارش پایه یک، رئیس سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای از نیاز به نوسازی ۱۱۰ هزار دستگاه ناوگان باری و مسافری براساس برنامه هفتم توسعه خبر داده است. رضا اکبری می‌گوید مهم‌ترین مانع اجرای این برنامه، تامین منابع مالی و تسهیلات مورد نیاز مالکان است. آمارهای اعلام‌شده از سوی او نشان می‌دهد بخشی از کامیون‌های فعال کشور بیش از چهار یا حتی پنج دهه عمر دارند؛ وضعیتی که نوسازی ناوگان را از یک برنامه بلندمدت به یک نیاز فوری تبدیل کرده است.

چند کامیون فرسوده همچنان در جاده‌های ایران تردد می‌کنند؟

براساس گفته‌های رضا اکبری، اکنون حدود ۸۰۰۰ دستگاه ناوگان باری با عمر بیش از ۵۰ سال در کشور وجود دارد. تعداد ناوگان باری بالای ۴۰ سال نیز به حدود ۴۳ هزار دستگاه می‌رسد. در مجموع نیز حدود ۱۱۰ هزار دستگاه ناوگان باری و مسافری بالای ۲۵ سال در فهرست ناوگانی قرار گرفته‌اند که باید جایگزین شوند.

این اعداد زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که هزینه کارکرد یک کامیون قدیمی را در نظر بگیریم. مصرف سوخت بیشتر، تعمیرات مکرر، خواب خودرو برای تامین قطعات و کاهش قابلیت اطمینان در سفرهای طولانی بخشی از هزینه‌ای است که مستقیما به مالک و راننده تحمیل می‌شود.

چرا نوسازی ۱۱۰ هزار کامیون و اتوبوس به کندی پیش می‌رود؟

مشکل اصلی در حال حاضر تامین تسهیلاتی است که مالک بتواند با استفاده از آن خودروی فرسوده را کنار بگذارد و ناوگان جدید تهیه کند. قیمت یک کامیون یا اتوبوس جدید به سطحی رسیده که جایگزینی خودرو تنها با سرمایه شخصی برای بسیاری از مالکان آسان نیست.

این مسئله مخصوصا برای راننده مالکان اهمیت دارد. ارزش کامیون فرسوده اسقاطی لزوما فاصله مالی میان خودروی قدیمی و یک کامیون جدید را پوشش نمی‌دهد. در نتیجه اگر وام مناسب، دوره بازپرداخت قابل‌تحمل و سازوکار مشخصی برای اسقاط وجود نداشته باشد، حتی مالکی که تمایل به نوسازی دارد ممکن است توان اجرای آن را نداشته باشد.

صرفه‌جویی گازوئیل چگونه می‌تواند هزینه نوسازی کامیون‌ها را تامین کند؟

یکی از راهکارهای مورد نظر دولت، استفاده از ارزش اقتصادی سوختی است که پس از جایگزینی خودروهای فرسوده صرفه‌جویی می‌شود. رئیس سازمان راهداری نیز ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر را یکی از ظرفیت‌های اصلی برای تامین منابع نوسازی معرفی کرده است.

منطق این روش چندان پیچیده نیست. یک کامیون یا کشنده قدیمی معمولا مصرف سوخت بیشتری نسبت به خودروی جدید دارد. اگر کامیون فرسوده از چرخه خارج شود، بخشی از مصرف گازوئیل کاهش پیدا می‌کند.

ماده ۱۲ نیز به‌طور مشخص امکان حمایت از طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی، حمل‌ونقل و جایگزینی خودروهای پرمصرف و فرسوده با خودروهای کم‌مصرف‌تر را پیش‌بینی کرده است.

تغییر ساختار دولتی چه اثری بر طرح نوسازی گذاشته است؟

اکبری توضیح داده است که پیش از این، اوراق صرفه‌جویی سوخت از طریق وزارت نفت ارائه می‌شد، اما با تشکیل سازمان جدید بهینه‌سازی زیر نظر رئیس‌جمهور، این مسئولیت به ساختار تازه منتقل شده است. در نتیجه، روش اندازه‌گیری و اعتبارسنجی میزان صرفه‌جویی سوخت نیز در حال تغییر است.

اکبری می‌گوید موضوع در جلسه اخیر با رئیس‌جمهور نیز بررسی شده و دستورهایی برای پیگیری آن صادر شده است. تعیین تکلیف تعهدات قبلی سازمان جدید، یکی از موضوعاتی است که اکنون باید حل شود.

نوسازی ناوگان به یک برنامه مالی قابل اجرا نیاز دارد

هدف نوسازی ۱۱۰ هزار دستگاه ناوگان باری و مسافری شامل اتوبوس، کامیون و کشنده در برنامه هفتم، با توجه به حضور هزاران کامیون با عمر بیش از ۴۰ و ۵۰ سال در جاده‌ها، هدف کوچکی نیست. تجربه سال‌های گذشته نیز نشان داده است که تعیین تعداد خودرو برای اسقاط، بدون تامین منابع مالی کافی، سرعت نوسازی را بالا نمی‌برد.

به نظر شما برای اینکه نوسازی ناوگان واقعا عملی شود، تسهیلات خرید کامیون جدید باید چه مبلغ و چه شرایط بازپرداختی داشته باشد؟ نظر خود را با ما در میان بگذارید.