اسقاط اجباری خودروهای فرسوده؛ پایان فعالیت کامیون‌های بالای ۵۰ سال؟

به گزارش پایه یک، دولت برنامه تازه‌ای برای تعیین تکلیف خودروهای فرسوده در نظر گرفته است که براساس آن، خودروهای سواری با بیش از ۲۰ سال، وانت‌های با بیش از ۱۵ سال و کامیون‌های با بیش از ۵۰ سال کارکرد مشمول اسقاط اجباری می‌شوند. سخنگوی دولت، همچنین اعلام کرده است که در صورت اقدام نکردن مالکان سواری و وانت در مهلت مقرر، سهمیه بنزین ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی این خودروها قطع خواهد شد.

خودروهای سواری با بیش از ۲۰ سال، وانت‌های با بیش از ۱۵ سال و کامیون‌های با بیش از ۵۰ سال کارکرد مشمول اسقاط اجباری می‌شوند. در صورت عدم اسقاط سهمیه بنزین ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی خودروهای سواری و وانت بارها قطع خواهد شد.

کدام خودروها مشمول اسقاط اجباری می‌شوند؟

براساس اظهارات سخنگوی دولت، سه گروه از وسایل نقلیه با توجه به سن آن‌ها در محدوده طرح جدید قرار می‌گیرند. نکته مهم این است که سن تعیین شده برای هر گروه یکسان نیست و برای کامیون‌ ها فاصله قابل توجهی با خودروهای سواری و وانت‌ها دارد.

قرار گرفتن کامیون‌های بالای ۵۰ سال در این فهرست، برای بازار خودروهای سنگین ایران اهمیت زیادی دارد. هنوز تعدادی از کامیون‌های قدیمی در ناوگان حمل‌ونقل کشور فعالیت می‌کنند و بخشی از آن‌ها به دلیل قیمت بالای خودروهای جایگزین، سال‌ها در چرخه حمل بار باقی مانده‌اند.

آیا سهمیه سوخت کامیون‌های فرسوده هم قطع می‌شود؟

در اظهارات سخنگوی دولت، قطع سهمیه سوخت به صورت مشخص برای خودروهای سواری و وانت مطرح شده و درباره سهمیه سوخت کامیون‌های دیزلی توضیح مشابهی ارائه نشده است.

این تفکیک برای فعالان حمل‌ونقل جاده‌ای مهم است. کامیون دیزلی از نظر نحوه تخصیص و مدیریت سوخت شرایط متفاوتی با یک خودروی سواری بنزینی دارد. به همین دلیل نمی‌توان محدودیتی را که درباره بنزین ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی اعلام شده، بدون اعلام رسمی به سهمیه گازوئیل کامیون‌ها تعمیم داد.

در نتیجه، مالکان کامیون‌های بالای ۵۰ سال در حال حاضر با دو موضوع جداگانه روبه‌رو هستند. نخست اینکه خودروی آنها طبق اعلام دولت در گروه مشمول اسقاط قرار گرفته است. موضوع دوم، وضعیت سهمیه سوخت این کامیون‌ها است که جزئیات تازه‌ای درباره تغییر آن اعلام نشده است.

اسقاط اجباری یعنی کامیون یا خودرو باید فورا از رده خارج شود؟

خیر. براساس توضیح ارائه شده، رسیدن وسیله نقلیه به سن فرسودگی به تنهایی به معنای اسقاط فوری آن نیست. میان رسیدن خودرو به سن تعیین شده، ثبت نام برای تعیین تکلیف، ورود به فرآیند نوسازی و اسقاط نهایی تفاوت وجود دارد.

این موضوع برای خودروهای تجاری حساس‌تر است. یک کامیون برای مالک آن تنها یک وسیله نقلیه نیست، بلکه ابزار کسب درآمد محسوب می‌شود. خارج کردن ناگهانی چنین خودرویی از چرخه فعالیت، بدون فراهم بودن امکان جایگزینی، می‌تواند فعالیت راننده یا مالک را مختل کند.

قطع سهمیه بنزین چه فشاری به مالکان خودروهای قدیمی وارد می‌کند؟

اهرم اصلی دولت برای خودروهای سواری و وانت، محدود کردن دسترسی به بنزین یارانه‌ای است. طبق اظهارات منتشر شده، در صورت اقدام نکردن مالک در مهلت تعیین شده، سهمیه‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی کارت سوخت قطع می‌شوند و مالک باید سوخت مورد نیاز را با نرخ آزاد تامین کند.
این سیاست با ممنوعیت تردد تفاوت دارد. در واقع هزینه ادامه استفاده از خودروی مشمول افزایش پیدا می‌کند تا مالک برای تعیین تکلیف آن انگیزه بیشتری داشته باشد.

اثر چنین تصمیمی برای وانت‌ها می‌تواند جدی‌تر از خودروهای سواری شخصی باشد. بسیاری از وانت‌ها استفاده کاری دارند و پیمایش ماهانه آن‌ها بالا است. بنابراین افزایش هزینه سوخت می‌تواند مستقیما هزینه فعالیت روزانه مالک را بالا ببرد.

سرنوشت کامیون‌های بالای ۵۰ سال به جزئیات طرح بستگی دارد

قرار گرفتن کامیون‌های بالای ۵۰ سال در فهرست اسقاط اجباری می‌تواند بخشی از ناوگان قدیمی کشور را به سمت تعیین تکلیف و نوسازی ببرد، اما هنوز پرسش‌های مهمی باقی مانده است. نحوه اجرای اسقاط برای کامیون‌ و کشنده‌، شرایط جایگزینی و به‌خصوص وضعیت سهمیه گازوئیل آن‌ها باید به صورت جداگانه و رسمی مشخص شود.

در بخش خودروهای سواری و وانت، وضعیت روشن‌تر است و دولت قطع سهمیه بنزین ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی را به عنوان یکی از پیامدهای اقدام نکردن در مهلت مقرر مطرح کرده است. درباره کامیون‌ها اما فعلا نباید از اعلام «اسقاط اجباری» نتیجه گرفت که سهمیه گازوئیل آن‌ها نیز قطع خواهد شد؛ چنین تصمیمی در اظهارات منتشر شده اعلام نشده است.

برای اسقاط یک کامیون بالای ۵۰ سال چه شرایطی باید برای خرید یا جایگزینی خودرو فراهم شود تا نوسازی ناوگان برای راننده صرفه اقتصادی داشته باشد؟ نظر خود را با ما در میان بگذارید.