تاریخچه گیربکس ZF؛ نامی که با کامیونهای جادهای گره خورد 
نام آمیکو برای رانندگان و صاحبان ناوگان ایرانی یادآور خودروهای جان سختی است که سالها است در مسیرهای ترانزیتی و معدنی امتحان خود را پس دادهاند. شناخت مسیر پیشرفت این برند از تولید اولین کامیون تا ورود به بازار پیکاپ به شما کمک میکند تا با دید بازتری محصولات این خودروساز باسابقه را برای کسبوکار یا سفرهای خود انتخاب کنید.
ما در این مقاله از پایه یک، داستان شکلگیری آمیکو در منطقه آزاد ارس، کامیونهای سری M، منبع تامین قطعات و تکنولوژیهای این برند، توسعه سبد خرید و ورود به دنیای کامیونتها و پیکاپها و کیفیت ساخت و وضعیت خدمات پس از فروش آمیکو را بررسی خواهیم کرد.
تاسیس و شکلگیری در منطقه آزاد ارس
گروه صنعتی آمیکو (AMICO) که مخفف عبارت شرکت صنعتی آذر موتور (Azar Motor Industrial Company) است در سال ۱۳۶۸ (۱۹۸۹ میلادی) توسط خانواده تقیزاده بنیانگذاری شد. ایده اولیه تاسیس این شرکت، ایجاد یک قطب صنعتی در منطقه مرزی جلفا بود.
انتخاب منطقه آزاد ارس برای احداث کارخانه تصمیمی استراتژیک محسوب میشد. نزدیکی به مرزهای شمالی کشور دسترسی به مسیرهای ترانزیتی و بهرهمندی از معافیتهای گمرکی و مالیاتی مناطق آزاد، شرایط خوبی را فراهم کرد تا قطعات مورد نیاز بهراحتی وارد شده و در خط تولید مونتاژ شوند.
ثبت رسمی شرکت ارس خودرو دیزل به عنوان زیر مجموعه اصلی گروه صنعتی آمیکو قدم اول برای ورود به صنعت خودرو بود. در سالهای ابتدایی فعالیتهای این گروه بیشتر بر تامین قطعات، ساخت تجهیزات جانبی و آمادهسازی زیرساختهای خط تولید متمرکز بود.
برخلاف بسیاری از خودروسازان که در پایتخت یا شهرهای مرکزی متمرکز بودند، آمیکو با احداث سولههای تولیدی در شمال غرب کشور تلاش کرد تا هزینههای لجستیکی واردات قطعات از اروپا و چین را مدیریت کند. این موقعیت جغرافیایی اگرچه مزایایی در تامین قطعات داشت اما چالشهایی را نیز در توزیع محصولات نهایی به سراسر کشور ایجاد میکرد.

ورود به بازار خودروهای سنگین با سری M
اولین حضور جدی آمیکو در جادههای ایران با عرضه کامیونهای سری M رقم خورد. این خودروها که در مدلهای مختلف باری و کمپرسی تولید شدند به دلیل رنگبندی خاص (اغلب زرد رنگ) و طراحی ظاهری ساده به سرعت در کارگاههای عمرانی و معادن شناخته شدند.
معروفترین مدلهای این سری کامیونهای ۱۹۲۹ تک محور و ۲۶۳۱ جفت محور بودند. تمرکز آمیکو در آن دوره رقابت با برندهای قدیمی موجود در بازار نبود، بلکه پر کردن خلا موجود در بخش خودروهای کارگاهی و معدنی بود که نیاز به خودروهایی با شاسی مستحکم و مکانیزم ساده داشتند.
طراحی این کامیون ها بر پایه سادگی و کارایی بود؛ به طوری که اتاق آنها ظاهر سادهتری نسبت به مدلهای اروپایی داشت و بیشتر برای فضای کاربردی ساخته شده بود. در بخش فنی آمیکو با ترکیب قطعات مختلف سعی کرد از موتورهای قدرتمند و گیربکسهای دستی استفاده کند که تعمیر آنها برای مکانیکهای ایرانی ساده باشد و این موضوع به ویژگی اصلی سری M تبدیل شد.
بسیاری از رانندگان پایه یک محصولات این دوره آمیکو را به عنوان خودروهایی میشناسند که اگرچه از نظر رفاهی در سطح بالایی نبودند اما در شرایط سخت کاری و جادههای خاکی عملکرد قابل قبولی از خود نشان میدادند.

قطعات آمیکو از کجا تامین میشد؟
آمیکو برای تولید پیشرانه و گیربکس به جای طراحی موتور مستقل، به سراغ همکاری با برندهای چینی که تحت لیسانس شرکتهای اروپایی فعالیت میکردند رفت. این رویکرد باعث شد تا هزینههای تحقیق و توسعه کاهش یابد و محصول نهایی با قیمت رقابتیتری وارد بازار شود. مشخصات فنی اکثر محصولات سنگین آمیکو در دهه ۸۰ و ۹۰ شمسی بر پایه تکنولوژیهای زیر بود:
- موتور: برند ویچای (تکنولوژی اشتایر)؛ مقاوم در برابر گازوئیل بیکیفیت بهدلیل سیستم پاشش ساده.
- گیربکس: برند ZF یا فولر؛ دارای دنده سنگین قدرتمند و مناسب برای کاربری کمپرسی.
- محور و شاسی: دارای محورهای توپیطلا (قدرت کشش بالا در سربالایی) و شاسی دوبل برای تحمل بار سنگین.

توسعه سبد محصولات؛ ورود به بازار وانت و کامیونت
در اواسط دهه ۹۰ شمسی مدیران ارس خودرو دیزل تصمیم گرفتند تا دایره فعالیتهای خود را گسترش دهند. تا پیش از این تمرکز اصلی بر روی خودروهای سنگین بود اما نیاز بازار به خودروهای نیمهسنگین و سبک باری باعث شد تا خطوط تولید جدیدی در کارخانه جلفا راهاندازی شود.
نتیجه این تصمیم عرضه انواع کامیونت با ظرفیتهای ۵.۲ و ۶ تن بود. مدلهای M5.2 و EM6 تلاش کردند تا سهمی از بازار پخش شهری کالا را که در انحصار برندهای ژاپنی و کرهای بود به خود اختصاص دهند. اتاق این خودروها با داشتن جای خواب و تجهیزات رفاهی نسبی گزینهای اقتصادی برای رانندگان درونشهری محسوب میشدند.
اما نقطه عطف تغییر استراتژی آمیکو ورود به بازار خودروهای پیکاپ (وانتهای دوکابین بزرگ) بود. با کاهش واردات خودروهای دو دیفرانسیل خارجی بازار ایران با کمبود شدید خودروهای آفرودی مواجه شد.
آمیکو با درک این موضوع پروژه تولید پیکاپ آسنا را آغاز کرد. آسنا یک پیکاپ با جثه بزرگ بود که با الگوبرداری از پلتفرمهای چینی طراحی شده بود اما از پیشرانه ۲.۴ لیتری با تکنولوژی میتسوبیشی بهره میبرد.
عرضه این ماشین در دو مدل دندهای و بعد هم اتوماتیک، پای آمیکو را از جمع رانندگان بیابانی و معدنی به میان طبیعت گردان و مصرف کنندگان عادی هم باز کرد. تولید این پیکاپ نشان داد که ارس خودرو دیزل توانایی تطبیق خطوط تولید خود با نیازهای روز بازار را دارد.

کیفیت ساخت و چالشهای خدمات پس از فروش
یکی از موضوعات مهم در بررسی تاریخچه هر خودروساز، وضعیت زیرساختهای تولیدی است. کارخانه آمیکو در منطقه آزاد ارس با وسعتی قابل توجه دارای سالنهای مختلفی برای مونتاژ، رنگ و تست فنی است.
این شرکت اعلام کرده است که در خط رنگ خود از سیستمهای پاشش رباتیک و کورههای استاندارد استفاده میکند تا دوام رنگ بدنه در برابر شرایط جوی مختلف تضمین شود. همچنین وجود پیست تست در خود کارخانه به مهندسان این امکان را میدهد تا پیش از عرضه محصولات، کارکرد ترمز و سیستم تعلیق را در شرایط واقعی امتحان کنند.
با این حال مانند هر خودروساز دیگری، آمیکو نیز در طول سالهای فعالیت خود با چالشهایی در بخش خدمات پس از فروش روبهرو بوده است. دسترسی به قطعات مدلهای قدیمیتر و تعداد نمایندگیها در سراسر کشور، همواره دغدغه اصلی مالکان محصولات سنگین آمیکو به شمار میرود.
اگرچه این شرکت در سالهای اخیر تلاش کرده با برگزاری دورههای آموزشی برای مکانیکها و افزایش تعداد نمایندگیهای مجاز، سطح خدمات را ارتقا دهد اما رقابت با برندهای قدیمی که شبکه خدماتی گستردهتری دارند همچنان یکی از چالشهای اصلی پیش روی این مجموعه صنعتی است.

چرا هنوز هم اسم آمیکو در ناوگان حملونقل شنیده میشود؟
این شرکت توانسته است با ادامه دادن تولید مدلهای محبوب خود مانند کامیون کمپرسی ۲۶۳۱ (که اکنون با استانداردهای آلایندگی یورو ۵ و کابینهای جدیدتر عرضه میشود) و همچنین توسعه بازار پیکاپهای آسنا و آرنا پلاس سبد محصولات خود را متنوع نگه دارد.
برخلاف برخی شرکتها که تنها به مونتاژ مقطعی پرداختند، تداوم فعالیت آمیکو طی بیش از سه دهه نشان دهنده ثبات نسبی این برند در بازار پر فرازونشیب ایران است. حضور محصولات آمیکو در پروژههای بزرگ عمرانی، معادن و سازمانهای دولتی نشان میدهد که این برند توانسته است اعتماد بخش قابل توجهی از بازار را جلب کند.
هرچند که از نظر تکنولوژی و امکانات رفاهی فاصله زیادی بین محصولات این شرکت و کامیونهای روز اروپایی وجود دارد اما قیمت پایینتر، سازگاری با سوخت بیکیفیت و جادههای ناهموار ایران باعث شده تا این خودروها همچنان متقاضیان خاص خود را داشته باشند.

تجربه شما در استفاده از محصولات آمیکو چیست؟ آیا دوام فنی کامیونها یا پیکاپهای این برند را متناسب با قیمت آنها میدانید؟ نظر و تجربه خود را با ما در میان بگذارید.
این مطلب توسط تیم کارشناسان سایت پایه یک نوشته شده است.
پشت هر مطلب در وبلاگ پایه یک، کار تیمی است؛ خبرنگار میدانی، کارشناس فنی و پژوهشگر محتوا. از مقایسهٔ جزئیات تا راهنمای انتخاب بهترینهای انواع کامیون و کامیونت، راهنمای لوازم و قطعات خودروهای سنگین و... ما به تصمیمهای روزمره سنگین سواران کمک میکنیم. کلیک کنید تا با نویسندگان ما بیشتر آشنا شوید.
-
قیمت جدید پیکاپ کاپرا U و کاپرا B اعلام شد؛ معادلات بازار تغییر میکند؟ -
پیکاپ هامون زامیاد در راه بازار؛ تولید انبوه از چه زمانی آغاز میشود؟ -
توربومکس برگ برنده جنرال موتورز؛ پایان سلطه موتورهای V8؟ -
تسلا نخستین ایستگاه مگاشارژر کشنده برقی Semi را افتتاح کرد -
برقیسازی ناوگان سنگین به آفریقا رسید؛ کامیونهای HOWO وارد غنا شدند
-
طرح فروش اتوبوس برونشهری دیزلی یورو 6 با قیمت قطعی (تیر 1405)
-
طرح پیش فروش لیزینگی کامیونت آترا 6 و 8 تن با قیمت قطعی (تیر 1405)
-
طرح فروش تسهیلاتی فوقالعاده کامیونت کاما 6 تن و 9 تن آریا دیزل (تیر 1405)
-
طرح فروش نقدی و تسهیلاتی کشنده P9 کامل دیزل (خرداد 1405)
-
طرح فروش نقدی و تسهیلاتی کامیون P7 کامل دیزل (خرداد 1405)
-
طرح فروش لیزینگی کامیونت فورس 3.8 تن و فورس 6 تن (تیر 1405)
-
طرح فروش لیزینگی کامیونت فورس 8.5 تن با کاربری (تیر 1405)
-
طرح فروش لیزینگی کشنده فاو تک محور اتومات (تیر 1405)
-
طرح فروش نقدی کامیون کمپرسی واگنهود 2630 ایران خودرو دیزل (تیر 1405)
-
طرح فروش فوری اعتباری وانت زامیاد EX دوگانه سوز (تیر 1405)
-
طرح فروش نقدی مرحلهای کامیونتهای فورس بهمن دیزل ( تیر 1405)
-
طرح فروش نقدی و اقساطی کامیونت باری آرنا پلاس (تیر 1405)
شرکت آمیکو تولیدات خود را از موتور سیکلت شروع کرد و در این تقریباً بیست و چند سال فعالیت پیشرفت خوبی کرده است